Na cmentarzu przy Kościele Pokoju posadzono nowe drzewa i krzewy, a okazy historyczne drzew poddano zabiegom konserwatorskim.
Rewaloryzację zieleni wykonano w lutym i marcu 2026 r. w ramach projektu „Ochrona światowego dziedzictwa kulturowego oraz podniesienie atrakcyjności turystycznej regionu Dolnego Śląska poprzez konserwację i udostępnienie unikalnego, drewnianego zabytku UNESCO – Kościoła Pokoju w Świdnicy” nr FENX.07.01-IP.04-0011/23.
Projekt obejmuje teren cmentarza, który otacza Kościół Pokoju. To około cztery hektary wypełnione grobami i zielenią. Po analizie kompozycyjnej układu zabytkowej zieleni, na podstawie materiałów historycznych i analizie inwentaryzacji drzewostanu, uzupełniono istniejące zabytkowe szpalery i aleje. Dosadzono 13 lip drobnolistnych, jeden klon jawor i dwa kasztanowce zwyczajne.
– W związku z dużą liczbą nagrobków na kwaterach oraz z niekorzystnymi warunkami świetlnymi, spowodowanymi zasięgiem koron starych drzew możliwości nasadzenia nowych drzew są ograniczone – opowiada architekt krajobrazu Anna Ornatek, która sprawuje nadzór nad autorskim projektem.
Dobór roślin ograniczono do rodzimych naturalnych form drzew – lipy, kasztanowce i klon jawor bez współczesnych odmian. Podobne kryterium dotyczyło 40 różaneczników katawbijskich posadzonych na placu (20 fioletowych i 20 białych). To odmiana popularna w XIX wieku, rośnie do trzech metrów wysokości.
Rośliny posadzono zgodnie ze sztuką ogrodniczą. Przygotowano doły: pod drzewa o głębokości i szerokości 100 cm, a dla krzewów o 10 cm większe niż pojemniki. Wnętrza dołów pod drzewa spulchniono, posadzono rośliny w gruncie macierzystym z dodatkiem m.in. żwiru, hydrożelu, ziemi kompostowej. Pięcioletnie lipki, klony i kasztanowce posadzono na takiej głębokości, aby powstała wokół nich naturalna misa, poprzez obniżenie poziomu. Miejsca pod krzewy wypełniono mieszanką ziemi żyznej, piasku rzecznego i kompostu od odczynie kwaśnym. Ziemię wokół różaneczników pokryto ściółką z kory drzew iglastych, co ma zapobiec nadmiernemu parowaniu i pomoże w utrzymaniu dobrej wilgotności. Wykonawca nasadzeń przez trzy lata będzie sprawował opiekę gwarancyjną nad posadzoną zielenią.
W ramach projektu wykonano również konserwację i pielęgnację 50 historycznych drzew. Usunięto posusz, bluszcz i jemiołę z koron, założono nowe wiązania, a dla czterech drzew w złej kondycji sanitarnej przeprowadzono badania statyki. Wykazały one, że drzewa po konserwacji mogą jeszcze pozostać i nie stanowią zagrożenia złamaniem.
Planowany jest drugi etap projektu rewaloryzacji zieleni cmentarza: obsadzenie powierzchni kwater nagrobnych wzdłuż murów od strony wschodniej, zachodniej i północnej i po obu stronach dawnego muru cmentarnego.
– Projektowane jest obsadzenie powierzchni przed i wokół nagrobków roślinami zadarniającymi – bylinami i niskimi krzewami, które tworzą gęste runo, co zapobiegnie ich zarastaniu przez chwasty. Poza tym da to dodatkowy efekt plastyczny, podkreślający urok cmentarza – dodaje architekt krajobrazu.
Przewidziano gatunki, które występują naturalnie w tym siedlisku: gajowiec, bluszcz pospolity (sadzonki z bluszczu rosnącego na cmentarzu), akant, dąbrówka, konwalia, nerecznica samcza, bodziszek korzeniasty, tojeść rozesłana, miodunka plamista, paprotka zwyczajna, róża okrywowa, tawuła japońska, barwinek pospolity i inne. Ten etap prac wymaga dużych nakładów finansowych i będzie wykonywany stopniowo w późniejszym terminie.
– Zieleń na placu Pokoju jest w dobrym stanie, wymaga tylko regularnej pielęgnacji – mówi Anna Ornatek. Rośnie tu 636 drzew i krzewów, w tym 14 pomników przyrody (wyłącznie lipy drobnolistne), będących pod opieką Biura Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Świdnica.