W środę, 16 września, w holu głównym gmachu Sejmu RP uroczyście otwarto wystawę „25-lecie Kościołów Pokoju na Liście UNESCO”. Powstała ona z inicjatywy wicemarszałek Sejmu Moniki Wielichowskiej oraz poseł Zofii Czernow, a jej autorem jest ks. Paweł Meler, proboszcz parafii w Świdnicy. W uroczystości wzięli udział parlamentarzyści oraz zaproszeni goście, wśród nich Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP bp Jerzy Samiec, ks. Adam Bujok, p. Anna Wrzesińska, a także przedstawiciele parafii, samorządów i osoby od lat związane z Kościołami Pokoju.
Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska podczas otwarcia wystawy podkreśliła bezcenną wartość historyczną i duchową dolnośląskich świątyń. „Cieszę się, że możemy opowiedzieć w Sejmie o jednym z największych skarbów Dolnego Śląska. Kościoły w Świdnicy i Jaworze są świadectwem wiary, determinacji i wspólnoty. Pokazują, że nawet w trudnych warunkach można budować coś wielkiego i trwałego. Ich historia robi ogromne wrażenie. Powstały po wyniszczającej wojnie trzydziestoletniej. Budowano je pod ogromnymi ograniczeniami – poza murami miast, bez wież, bez kamienia i cegły, z drewna, gliny, piasku i słomy. Miały być nietrwałe. A przetrwały stulecia. I właśnie w tym jest ich niezwykła siła. Pokazują, że nawet po wojnie, nawet w trudnych warunkach, można budować coś wielkiego i trwałego.
Dziękuję pani poseł Zofii Czernow, księdzu Pawłowi Melerowi oraz wszystkim, którzy przygotowali dzisiejsze wydarzenie i troszczą się o to wyjątkowe dziedzictwo. Gratuluję dwudziestu pięciu lat obecności Kościołów Pokoju na Liście UNESCO. I życzę, abyśmy potrafili nie tylko je podziwiać, ale również słuchać ich historii. Bo mówią nam coś bardzo ważnego: z ograniczeń może narodzić się siła, z ruin można odbudować wspólnotę, a pokój – jeśli o niego dbamy – może przetrwać pokolenia” – powiedziała wicemarszałek Wielichowska.
Kościoły Pokoju przetrwały ponad trzy i pół wieku i należą dziś do najcenniejszych zabytków europejskiego dziedzictwa. Wystawa pokazuje nie tylko niezwykłość ich konstrukcji i bogactwo barokowych wnętrz, lecz również życie wspólnot, które przez kolejne pokolenia gromadziły się w tych miejscach. Polichromie, empory, loże i elementy wyposażenia są świadectwem historii, ale także zapisanej w drewnie, kolorze i obrazie luterańskiej teologii.
W 2001 roku Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wpis potwierdził ich wyjątkową powszechną wartość jako unikatowych świadectw historii, architektury i dziedzictwa niematerialnego – o tym opowiada wystawa w sejmie.
Jednym z tematów wystawy jest także odpowiedzialność za zachowanie tego wyjątkowego, a zarazem kruchego dziedzictwa. Kościoły, zbudowane z materiałów uznawanych za nietrwałe, wymagają nieustannej troski i specjalistycznych prac konserwatorskich. Jubileusz 25-lecia wpisu na Listę UNESCO jest więc nie tylko okazją do przypomnienia ich historii i światowego znaczenia, ale również do zwrócenia uwagi na zobowiązanie wobec przyszłych pokoleń.
Po uroczystym otwarciu wystawy zaproszeni goście zostali podjęci poczęstunkiem w Senacie RP. Spotkanie stało się okazją do dalszych rozmów o historii i współczesnym znaczeniu Kościołów Pokoju, ich ochronie oraz o odpowiedzialności za dziedzictwo, które od ćwierć wieku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
